ไม่จำเป็นเสมอไปที่จะต้องอิงหลักการถ่ายภาพ
 
            ตัวเราเองไม่เคยเรียนถ่ายภาพมาด้วย เราจึงไม่รู้ทั้งหมดหรอกว่า มันมีหลักการอะไรยังไง ส่วนหนึ่งที่พอจะรู้ก็เป็นเรื่อง กฎ 9 ช่อง การถ่ายภาพแบบ 70-30 ส่วนสัพเพเหระอื่นๆ ก็จะเป็นเรื่อง การปรับ under-over, f-stop, shutter speed, ถ่ายยังไงให้ภาพดูเคลื่อนไหว, ถ่ายยังไงให้ภาพดูน่าสนใจ(ซึ่งก็อ้างอิงจากหลักการ 2 ข้อแรกนั่นเอง) เหล่านี้คือสิ่งที่เราเรียนรู้มาตลอดเกือบ 3 ปี ตั้งแต่มีกล้องดิจิตอลเป็นของตัวเองตัวแรก (ซึ่งก็เป็นคอมแพคทั่วไป)

            โดยความรู้ส่วนนึงมาจากเพื่อนที่ฝึกงานด้วยกัน เค้าทำให้เราเข้าใจอะไรหลายอย่างเกี่ยวกับกล้องมากขึ้น .."แต่ก็ยังต้องเรียนรู้อีกไม่รู้จบ".. หลายเรื่อง หลายหลักการที่ได้เรียนรู้มา "มักไม่เข้าหัว" หรือ "เข้าหัว แต่อยู่ได้ไม่นานก็ลืม" นั่นเป็นข้อเสียของเราจิงๆ (ซึ่งไม่น่าให้อภัยอย่างมาก) จนปัจจุบันนี้ ถ้าให้ตอบเรื่อง f-stop กับ shutter speed เราต้องนึกย้อนกลับไปว่า "มันสัมพันธ์กันยังไงวะ" นึกตั้งนาน ก็ยังนึกไม่ออก ถ้านึกออก ก็ออกมาแบบผิดเพี้ยนอีกต่างหาก ต้องเปิดสมุดโน้ตเล็กๆ ที่จดไว้จากที่เพื่อนสอนว่า "มันสัมพันธ์กันยังไงวะ" แม้หลายครั้ง จะต้องใช้หลักการเหล่านั้นในการถ่ายภาพด้วยกล้องฟิล์มตัวเขื่อง ก็ยังใช้มันหลักการนั้นได้ไม่คล่อง และไม่เข้าใจเลย

            และเมื่อหลักการหลายอย่าง ที่เราอยากจะทำให้เป็น (เพราะอยากให้(หลาย)รูปที่ถ่ายออกมาได้อย่างที่ต้องการ) มันไม่สามารถอยู่ในหัวได้นานๆ เราจึงมีหลักการประจำใจอยู่อย่างนึง
            "ถ่ายรูป บางครั้งไม่ต้องเน้นที่หลักการ แต่ขอให้เน้นที่ความรู้สึกที่เราอยากได้จากภาพนั้นๆ ถ่ายภาพด้วยใจที่เรารู้สึกต่อเหตุการณ์ข้างหน้า แล้วภาพนั้นจะให้ความรู้สึกกับคนที่เห็นเอง"
            เราว่าหลักการนี้ใช้ได้จิง ถ่าย 100 ภาพ มากกว่า 50 ภาพ คือภาพประทับใจ "เพราะภาพมีความรู้สึกและสามารถสื่อถึงคนที่เห็นมันได้" และที่สำคัญ "ภาพจะมีความหมายแฝงอยู่ในตัวเอง โดยไม่ต้องกล่าวถาม" แต่ก็ยังมีหลักการย่อยที่เราทำมักทำมันอยู่ประจำเมื่อต้องจับกล้อง "ถ่ายในมุมมองอื่นๆ มุมมองที่อาจจะเรียกว่า แปลก มุมมองที่คนไม่ถ่ายกัน"  ง่ายๆ คือ "ถ่ายอะไรที่คนเค้าไม่ค่อยถ่ายกัน" ด้วยอาจเพราะ ไม่เห็นมุมนั้น ไม่นึกถึงมุมนั้น หรืออะไรก็ตาม มันจะทำให้ "ภาพเราออกมาน่าสนใจ" ได้เช่นกัน

เพื่อนที่รักการถ่ายภาพของเราคนนึง ก็คงมีคติประจำใจอย่างนี้เช่นกัน
(แม้จะไม่เคยถาม แต่ก็ดูได้จากภาพที่มันเก็บไว้ได้)
จึงทำให้หลายๆ ภาพของมัน ประทับใจ และดึงดูดความสนใจเราได้มาก
จนต้องเอ่ยปาก
"สวยว่ะ"
แต่ไม่ได้สวย เพราะความสวย
มันสวยเพราะ ความรู้สึกของภาพ
มันสวยเพราะ ความหมายที่ซ่อนอยู่
มันสวยเพราะ ความแปลก
มันสวยเพราะ ...
อันนี้คือ ตัวอย่างที่ยกให้เห็น

หรือจะคิดว่า เพราะกล้องเราเป็นแค่คอมแพคธรรมดาๆ
ไม่ใช่ Canon Nikon ที่โปรๆ เค้าใช้กัน
รูปที่เราถ่ายมาเลยไม่สวย ไม่น่าดู ไม่... อีกหลายไม่
เราว่า คุณคิดผิดนะ
พี่ของเพื่อนเราคนนึง ซึ่งตอนนี้ทำโปสการ์ดทำมือขายที่ถนนคนเดิน เชียงใหม่
ก็ไม่ได้ใช้กล้องโปรอะไรในการถ่ายรูป
แต่รูปที่ออกมานั้น
"สวยอย่างบอกไม่ถูก"
เราเห็นตอนเค้าทำโปสการ์ดที่บ้าน
เรายังต้องเอ่ยปากถามว่าใช้กล้องอะไรถ่าย
เพราะเห็นภาพแบบนี้แล้ว ต้องกล้องโปรๆ ตัวเขื่องแน่นอน
"ป่าวหรอก พี่ก็ใช้คอมแพคเนี่ยแหละ"
"คอมแพคพี่ทำออกมาได้สวยแบบนี้เลยหรอ สวยอ่ะ"
อันนี้คือ ตัวอย่างที่ยกให้เห็น

แต่อีกอย่างที่ต้องยอมรับว่า ทำให้ภาพออกมามีอะไรหลายๆ อย่าง
"สิ่งที่มันเป็นอยู่ตอนนั้น"
หลายภาพออกมาดี เพราะตอนที่ถ่ายมันเป็นแบบนั้น แบบนี้
อันนี้คงไม่เถียง
แต่ถ้าคุณบอกว่า
"ถ่ายให้ได้แบบนี้ ชั้นทำไม่ได้หรอก"
อันนี้คงต้องเถียง
หนึ่งคือ คุณไม่ได้อยู่ในสภาพการณ์ตอนนั้นๆ คุณจะรู้ได้ยังไงว่าคุณทำไม่ได้
สองคือ คุณอาจจะทำไม่ได้แบบนั้น แต่คุณอาจทำได้มากกว่านั้น
สามคือ เพราะคุณอาจมีมุมมองที่ต่างออกไป
สี่คือ     คุณยังไม่ได้ทำ อย่าบอกว่าตัวเองทำไม่ได้
"ไม่แน่ว่า คุณจะทำได้มากกว่า หรือ แตกต่างกว่าก็ได้"
คุณอาจจะต้องจัดองค์ประกอบกันนิดหน่อยในการถ่ายรูป
แต่บางครั้ง
"ภาพข้างหน้าคุณ มันก็จัดองค์ประกอบของตัวมันเองแล้วล่ะ"
คุณเพียงแค่เก็บมันไว้(ให้ทัน) แค่นั้นเอง

            “หลายคนรักการถ่ายภาพเพราะ ได้สัมผัส และใช้เวลาอยู่กับมันมาตลอด” คุณแค่ต้องการเวลาศึกษา และดูใจกล้องของคุณว่า เค้าทำงานยังไง ตั้งค่าแบบนี้ แล้วภาพจะเป็นยังไง ..สิ่งที่เป็นเค้าทั้งหมด.. แค่นี้ คุณก็จะได้ภาพอย่างที่คุณคิดแล้วล่ะ (เราก็เป็นอย่างนั้น และเราว่า นี่เป็นองค์ประกอบอย่างนึง)

เรา(หลายคน)ถ่ายภาพด้วยจุดประสงค์หลายอย่าง
เก็บความประทับใจ
เก็บความรู้สึกดีๆ ณ เวลานั้นๆ
เก็บประสบการณ์ และ สิ่งที่ได้พบผ่าน
เพราะอยากให้ภาพนั้นมีความน่าสนใจ หรือ..
เพราะอยากให้ภาพนั้นมีความรู้สึก
หรือ นานาจุดประสงค์ของแต่ละคน
สักครั้ง ..ลองใช้หลักการที่ว่านี้ดู
"ภาพคุณจะออกมา สวย มีความรู้สึก และ มีความหมาย อย่างไม่ต้องอิงหลักการใดๆ เลย"

- แรงบันดาลใจในการเขียนบล๊อกวันนี้ เกิดจาก เข้าไปอ่านบล๊อกของหลายๆ คน
  ที่ไปเที่ยวที่นั่นที่นี่ หรือแม้แต่เดินผ่านบางสถานที่
  แล้วเก็บภาพมาได้อย่างเปี่ยมไปด้วยความรู้สึก และความหมายของภาพ
  แต่ไม่ได้อ้างอิงหลักการถ่ายภาพ หรือแม้แต่ ไม่ได้เรียนถ่ายภาพมาเลย
  (ซึ่งเป็นความรู้สึกของตัวเอง ไม่ได้ถามเจ้าของบล๊อกหรอกค่ะ
  แค่แอบสังเกตเห็นความที่ไม่น่าจะอิงหลักการก็เท่านั้นเอง)